top of page

31 Ocak; tarihte bugün

Yazarın fotoğrafı: HaberciGazeteHaberciGazete



Olaylar


  • 1729 - Türkiye'de ilk kitap, Mehmet Bin Mustafa'nın (Vanlı) kaleme aldığı Sıhahı Cevheri (Vankulu) adlı sözlük basıldı. İbrahim Müteferrika, ilk Türk matbaasını İstanbul'da Sultanselim'deki konağında kurmuştu.

  • 1747 - İlk zührevi hastalıklar kliniği, Londra'da açıldı.

  • 1790 - Osmanlı-Prusya ittifakı.

  • 1865 - ABD Temsilciler Meclisi, köleliği yasaklayan yasayı onayladı.

  • 1876 - ABD'de ülkedeki tüm Kızılderililer, Kızılderili rezervasyonu olarak adlandırılan, kendilerine ayrılmış özel bölgelerde yaşamaya zorlandılar.

  • 1915 - I. Dünya Savaşı: Almanya, Ruslara karşı zehirli gaz kullandı.

  • 1927 - Müttefiklerin Almanya üzerindeki denetimi sona erdi; bundan sonra Almanya'nın yeniden silahlanmasını Milletler Cemiyeti denetleyecek.

  • 1928 - Türk Eğitim Derneği (TED) Ankara'da kuruldu.

  • 1928 - Sovyetler Birliği'nde 30 muhalefet lideri Almatı'ya sürgüne gönderildi. Sürgüne gidenler arasında Lev Troçki de vardı.

  • 1930 - Seloteyp, 3M şirketi tarafından pazara sürüldü.

  • 1931 - Gümrük ve Tekel Bakanlığı kuruldu.

  • 1931 - Kültür magazin dergisi, Resimli Ay kapandı.

  • 1931 - Yarın gazetesi Başyazarı Arif Oruç ve Sorumlu Müdürü İzmit'te birer yıldan fazla hapse mahkûm oldular.

  • 1934 - Nâzım Hikmet, Nail Vahtedi, Tosun Ömer ve Yonga Ömer beş yıl hapis cezasına mahkûm edildi.

  • 1938 - Atatürk, Gemlik'te sun'i ipek fabrikasını açtı.

  • 1942 - Öğrencilere sigara içme ve nişan yüzüğü takma yasağı getirildi.

  • 1943 - Stalingrad Muharebesi'nde Nazi Almanyası'nın 6. Ordu Komutanı Generalfeldmarschall Friedrich Paulus, Sovyet Birlikleri'ne teslim oldu.

  • 1946 - SSCB'den esinlenen yeni Yugoslavya Anayasasına göre ülke, altı cumhuriyetten oluşuyor: Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Slovenya.

  • 1950 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Harry S. Truman, hidrojen bombası geliştirme programı yürüttüklerini açıkladı.

  • 1952 - Yunanistan Dış İşleri Bakanı Sofoklis Venizelos'un Türkiye'ye yaptığı resmî gezi sırasında, Türk-Elen Dostluk Derneği'nin kurulması kararlaştırıldı.

  • 1953 - Kuzey Denizi taşkınlarında sadece Hollanda'da 1800'den fazla kişi öldü.

  • 1956 - "Nesebi sahih olmayan çocukların tescili" hakkındaki kanun Meclis'te kabul edildi.

  • 1956 - Guy Mollet, Fransa Başbakanı oldu.

  • 1958 - İlk başarılı Amerika Birleşik Devletleri uydusu Explorer 1, Dünya çevresindeki yörüngesine oturdu.

  • 1961 - İsrail Başbakanı David Ben Gurion istifa etti.

  • 1961 - Ahmet Emin Yalman, Vatan gazetesinden ayrıldı.

  • 1964 - 15 Ocak günü Kıbrıs sorununu görüşmek üzere toplanan III. Londra Konferansı, 19 günlük çalışmanın ardından bir sonuç alınamadan dağıldı.

  • 1965 - Sağlık Bakanlığı bir açıklama yaptı; Türkiye'de ortalama insan ömrü 33 yıl.

  • 1966 - Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası'nda 2400 işçi greve başladı.

  • 1968 - Vietkong büyük bir saldırıya geçti; Saygon'daki Amerikalı Elçiliği 6 saat işgal edildi.

  • 1968 - TRT Ankara Televizyonu, deneme yayınına başladı.

  • 1971 - İnsanlı ay yolculuklarında bir adım daha; Apollo 14 fırlatıldı. Görevli astronotlar: Alan Shepard, Edgar Mitchell ve Stuart Roosa.

  • 1973 - Çetin Altan'ın 4,5 yıl hapsi istendi; karikatürist Turhan Selçuk'u döven 3 polis hapse mahkûm edildi.

  • 1973 - Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

  • 1974 - Seyfi Demirsoy'un ölümüyle boşalan Türk-İş Genel Başkanlığına Halil Tunç seçildi.

  • 1976 - İlerici Kadınlar Derneği (İKD), Ankara'da "Evlat acısına son" mitingi düzenledi. Mitinge 5 bin kişi katıldı.

  • 1978 - Zonguldak'ta ikramiyesi ödenmeyen 20 bin maden işçisi direnişe geçti.

  • 1980 - Tariş olayları: Tariş'te direniş bitti, işçiler işbaşı yaptılar. 22 Ocak'ta güvenlik güçleri arama yapma gerekçesiyle Tariş işletmelerine girmek istemiş, 600 işçi gözaltına alınmıştı.

  • 1985 - Başbakan Turgut Özal, Gökova'da termik santral kurulacağını açıkladı.

  • 1986 - İşkence konusunda itiraflarda bulunan polis memuru Sedat Caner, Ankara Cumhuriyet Savcılığı'na teslim oldu.

  • 1986 - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) İçel Milletvekili Fikri Sağlar, Türkiye'de 5 yılda 800'den fazla insanın "kayıp" olduğunu söyledi.

  • 1990 - Atatürkçü Düşünce Derneği ve Türk Hukuk Kurumu Başkanı Muammer Aksoy, 73 yaşında Ankara'da evinin önünde kurşunlanarak öldürüldü.

  • 1990 - SSCB satranç şampiyonu Gary Kasparov, vatandaşı Anatoli Karpov'u yenerek dünya satranç şampiyonu oldu.

  • 1990 - Moskova'da ilk McDonald's açıldı.

  • 1996 - Patlayıcı yüklü bir kamyon Kolombo'da (Sri Lanka) Merkez Bankasının kapılarına çarparak infilak etti: en az 86 kişi öldü, 1400 kişi yaralandı.

  • 2000 - Alaska Havayollarına ait bir yolcu uçağı, Büyük Okyanus'a düştü: 88 kişi öldü.

  • 2004 - TL'den 6 sıfır atılması ve Türkiye Devleti para biriminin Yeni Türk Lirası olmasını öngören yasa, Resmi Gazete'de yayımlandı.

  • 2005 - Dünyaca ünlü pop yıldızı Michael Jackson hakkında, 13 yaşındaki bir çocuğa tacizde bulunduğu gerekçesiyle dava açıldı.

  • 2005 - Afganistan'daki Türk birlikleri, Kabil'deki uluslararası hava alanının sorumluluğunu üstlendi.

  • 2006 - Abdullah Öcalan'ın avukatlarından İrfan Dündar, müvekkilinin yeniden yargılanmaya ilişkin dilekçesini, bu konuda yetkili olan Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesine göndererek başvuruda bulunduğunu bildirdi.

  • 2008 - İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde ruhsatsız bir binada maytapların yanarak doğalgaz kazanını patlatmasıyla oluşan olayda 23 kişi öldü, 120 kişi yaralandı.

  • 2020 - Birleşik Krallık Avrupa Birliği'nden ayrıldı.

Doğumlar

  • 1620 - Georg Friedrich, Almanya ve Hollanda kökenli mareşal (ö. 1692)

  • 1624 - Arnold Geulincx, Fransız Descartesçı düşünür (ö. 1669)

  • 1763 - Jens Esmark, Danimarkalı-Norveçli mineraloji profesörü (ö. 1839)

  • 1769 - André-Jacques Garnerin, Fransız havacı ve çerçevesiz paraşütün mucidi (ö. 1823)

  • 1797 - Franz Schubert, Avusturyalı besteci (ö. 1828)

  • 1799 - Rodolphe Töpffer, İsviçreli yazar, öğretmen, ressam, karikatürist ve çizgi romancı (ö. 1846)

  • 1858 - André Antoine, Fransız oyuncu, film yönetmeni, yazar, eleştirmen (ö. 1943)

  • 1865 - Henri Desgrange, Fransız bisiklet yarışçısı ve spor muhabiri (ö. 1940)

  • 1868 - Theodore Richards, Amerikalı kimyacı (ö. 1928)

  • 1869 - Henri Carton de Wiart, Belçika'nın 23'üncü Başbakanı (ö. 1951)

  • 1869 - Wilhelm Heye, Alman asker (ö. 1947)

  • 1881 - Irving Langmuir, Amerikalı Nobel Kimya ödülüne sahip kimyager (ö. 1957)

  • 1884 - Mehmed Emin Resulzade, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin kurucusu (ö. 1955)

  • 1884 - Theodor Heuss, Batı Almanya'nın ilk Cumhurbaşkanı (ö. 1963)

  • 1892 - Eddie Cantor, Amerikalı şarkıcı, komedyen, dansçı ve oyuncu (ö. 1964)

  • 1893 - Arkadiy Plastov, sosyalist gerçekçilik akımının öncülerinden olan Rus Sovyet ressam (ö. 1972)

  • 1894 - Kurt Blome, Nazi bilim insanı (ö. 1969)

  • 1896 - Sofya Yanovskaya, Sovyet matematikçi ve tarihçi (ö. 1966)

  • 1907 - John O'Hara, Amerikalı yazar (ö. 1970)

  • 1910 - Faruk Kenç, Türk film yönetmeni (ö. 2000)

  • 1911 - Baba Vanga, Bulgar kadın kâhin (ö. 1996)

  • 1918 - Kerim Korcan, Türk yazar (ö. 1990)

  • 1923 - Norman Mailer, Amerikan romancı ve Pulitzer Ödülü sahibi (ö. 2007)

  • 1929 - Jean Simmons, İngiliz asıllı Amerikalı aktris ve seslendirme sanatçısı (ö. 2010)

  • 1929 - Rudolf Mössbauer, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2011)

  • 1933 - Bernardo Provenzano, İtalyan suç ögrütü lideri (ö. 2016)

  • 1934 - Muhammed Taki Misbah Yezdi, İranlı siyasetçi (ö. 2021)

  • 1935 - Kenzaburo Oe, Japon romancı ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi

  • 1936 - Can Bartu, Türk futbolcu (Fenerbahçeli efsanevi futbolcu) (ö. 2019)

  • 1937 - Philip Glass, Amerikalı besteci

  • 1937 - Suzanne Pleshette, Amerikalı aktris (ö. 2008)

  • 1938 - Beatrix, Hollanda Kraliçesi

  • 1942 - Derek Jarman, İngiliz sinema yönetmeni (ö. 1994)

  • 1942 - Zeynep Kerman, Türk edebiyat araştırmacısı ve akademisyen

  • 1945 - Temel Gürsu, Türk yönetmen, yapımcı, senarist, oyuncu ve seslendirme sanatçısı

  • 1947 - Bernard Guignedoux, Fransız futbolcu ve teknik direktör (ö. 2021)

  • 1951 - Selma Güneri, Türk sinema ve ses sanatçısı

  • 1961 - Fatih Kısaparmak, Türk besteci ve yorumcu

  • 1961 - Filiz Kerestecioğlu, Türk hukukçu ve siyasetçi

  • 1961 - Latif Demirci, Türk karikatürist

  • 1963 - Ergün Poyraz, Türk araştırmacı yazar

  • 1964 - Jeff Hanneman, Amerikalı müzisyen ve Slayer grubunun gitaristi (ö. 2013)

  • 1970 - Minnie Driver, İngiliz oyuncu ve şarkıcı

  • 1981 - Justin Timberlake, Amerikalı pop şarkıcısı ve aktör

  • 1982 - Salvatore Masiello, İtalyan futbolcu

  • 1982 - Allan James McGregor, İskoç kaleci

  • 1982 - Elena Paparizou, Yunan şarkıcı

Ölümler

  • 1398 - Sukō, Japonya'da Nanboku-chō dönemi sırasında üçüncü Kuzey Talibi (d. 1334)

  • 1435 - Xuande, Çin'in Ming Hanedanı'nın beşinci imparatoru (d. 1399)

  • 1606 - Guy Fawkes, İngiliz isyancı asker (d. 1570)

  • 1644 - Kemankeş Kara Mustafa Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. ?)

  • 1788 - Charles Edward Stuart, İngiltere, İskoçya, Fransa ve İrlanda tahtlarının ikinci jakobit talibi (d. 1720)

  • 1828 - Aleksandros İpsilantis, Yunanlı komutan (d. 1792)

  • 1854 - Silvio Pellico, İtalyan yurtsever, şair ve oyun yazarı (d. 1788)

  • 1882 - James Spriggs Payne, Liberyalı siyasetçi (d. 1819)

  • 1888 - Giovanni Bosco, İtalyan eğitimci, yazar ve Katolik rahip (d. 1815)

  • 1914 - Recaizade Mahmud Ekrem, Türk edebiyatçı (d. 1847)

  • 1945 - Eddie Slovik, Amerikalı er rütbesinde asker (II. Dünya Savaşı sırasında firardan dolayı idam edilen tek ABD askeri) (d. 1920)

  • 1946 - İsmail Hakkı İzmirli, Türk felsefeci ve İslam felsefesi tarihçisi (d. 1869)

  • 1954 - Edwin Armstrong, Amerikalı elektrik mühendisi ve mucit (d. 1890)

  • 1956 - A. A. Milne, İngiliz yazar (d. 1882)

  • 1969 - Stoyan Zagorçinov, Bulgar yazar (d. 1889)

  • 1973 - Ragnar Anton Kittil Frisch, Norveçli ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1895)

  • 1974 - Samuel Goldwyn, Amerikalı film yapımcısı (d. 1882)

  • 1974 - Ekrem Cemilpaşa, Kürt siyaset adamı (d. 1891)

  • 1982 - Melih Vassaf, Türk eleştirmen ve oyun yazarı (d. 1927)

  • 1984 - Pembe Marmara, Kıbrıs Türk şair (d. 1925)

  • 1990 - Muammer Aksoy, Türk hukukçu ve siyasetçi (d. 1917)

  • 2005 - İsmail Hakkı Şen, Türk oyuncu (d. 1927)

  • 2006 - Moira Shearer, İskoç oyuncu ve balerin (d. 1926)

  • 2006 - George Koval, Amerikalı casus, bilim insanı ve kandidat (d. 1913)

  • 2015 - Tomás Bulat, Arjantinli ekonomist, gazeteci ve yazar (d. 1964)

  • 2016 - Celal Aliyev, Azeri akademisyen, biyolog ve siyasetçi (d. 1928)

  • 2016 - Ülkü Ülker, Türk oyuncu ve şarkıcı (d. 1950)

  • 2020 - Mary Higgins Clark, Amerikalı hikâye yazarı ve romancı (d. 1927)

Tatiller ve özel günler

  • Fırtına: Balık Fırtınası

22 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Comments


bottom of page