top of page
  • Yazarın fotoğrafıHaberciGazete

Alper Akçam'ın şiiri, Erdal Eksert'in yazısı Köy Enstitüleri için...




Yalnız değilsin bu şirazesi yerinden çıkmış zamanlarda

Bu bulanık sularda / bu dumanlı havalarda

Korkuya ve karanlığa savaş açmış koskoca bir şanlı tarih var arkanda

Bak / kavruk köylü çocuklarının göndere diktiği o bayrak / hala yukarılarda

Cılavuz’da / Arifiye’de / Gönen’de / Ortaklar’da / Pulur’da

Su verilmekte çeliğe / tam yirmi bir ocakta

Cılavuz’da arıcılık / Beşikdüzü’nde balıkçılık / Akçadağ’da kayısı / Düziçi’nde narenciye

Ayağa kalkmış Anadolu / hey ki hey

Hafta sonu şenliklerinde ters geçir ceketi sırtına / yüzünü boya

Öğrenci / köylü / öğretmen aynı sırada / aynı halkada

Üreten de biziz / yöneten de

Konuşmak serbest / gülmek ki gönül dolusu

Sorgula hayatı / tırpan çek kırlarda / marangoz da sensin / Hamlet’i oynayan da

Âşık Veysel’in kirazı kızarır Hasanoğlan’da

Sabahları el ele / kol kola / halayda horonlarda

Sis Dağı’nın başında borana bak borana / Tonguç Babamızı da istiyoruz horona

Hürrem Arman / Şerif Tekben / Rauf İnan / Ferit Oğuz Bayır 0 Ağanoğlu

Dünya durdukça dursun adlarınız / sabahyıldızı olmuş yoldaşlarımız

Bugün 17 Nisan / kutlu olsun bayramımız

Bugün yeniden doğduk / yeniden doğacağız

Var oldukça canlarımız / üretenlerin ve direnenlerin bayrağını dalgalandıracağız

Bugün 17 Nisan / kutlu olsun sabahımız…


17 Nisan 2023, Alper Akçam




17 Nisan 1940 yılında;

dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç’un önderliğinde kurulan, Türkiye’nin ekonomik, toplumsal ve kültürel gelişiminde belirleyici rol oynayan Köy Enstitüleri’nin kuruluşunun 83.yılı kutlu olsun.


Mezun olanların bavulunda ne var?


Üretim içinde eğitim, eğitim içinde üretim,


Bilimin ışığında halk aydınlanması,


Bu bavulun sahipleri düşünen, tartışan, sorgulamadan inanmayan, mutlak itaati reddeden, hak arayan insanları yetiştirecek olan öğrenci ve öğretmenlerdi...


Neredeyse tüm Anadolu'nun okulsuz ve öğretmensiz olduğu gerçeği göz önüne alınarak, tren yollarına yakın tarıma elverişli 21 bölgede kurulmuştu.


Öğretmenler köylülere hem örgün eğitim verecek, okuma yazma ve temel bilgileri kazandıracak hem de modern ve ilmi tarım tekniklerini öğretecekti.


1940-1946 arasında köy enstitülerinde öğrencilerin emeğiyle yapılan bazı işler:


15.000 dönüm tarıma elverişli tarla.

750.000 yeni fidan,

150 büyük inşaat,

29 Park ( Çay bahçesi )

60 işlik,

210 öğretmen evi,

20 uygulama okulu,

36 ambar ve depo,

48 ahır ve samanlık,

12 elektrik santrali,

16 su deposu,

12 tarım deposu,

3 balıkhane,

100 km. yol yapılmıştı.


27 Ocak 1954'te kapatılmıştır.

Kapatıldığı 1954 yılına kadar Köy enstitülerinde:

1.308 kadın

15.943 erkek

toplam 17.251 köy öğretmeni yetişmişti.


İsmail Hakkı Tonguç; “Köy insanı öylesine canlandırılmalı ve bilinçlendirilmeli ki onu hiç bir kimse insafsızca sömüremesin. Köyün sahiplerine köle ve uşak muamelesi yapamasın. Elimden

gelse, bütün dünya okullarının programlarına ‘insanın insanı sömürmemesi’ adlı bir ders koyardım.” demişti.


Fakir Baykurt,

Ümit Kaftancıoğlu,

Talip Apaydın,

Mahmut Makal,

Mehmet Başaran,

Pakize Türkoğlu,

Hatun Birsen Başaran,

Ali Dündar,

Mehmet Uslu,

Dursun Akçam gibi önde gelen yazarlar ve düşünürler köy enstitüleri okullarında yetişmişti.


Köy Enstitüleri mucizesi 17 nisan 1940'ta, 83 yıl önce başlatan Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel'i ve Köy Enstitüleri Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç'u saygı ve minnetle anıyoruz.


Erdal Eksert

29 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör
bottom of page