• HaberciGazete

Bülent Arel, Memet Baydur, Tuncay Özinel, Melisa Gürpınar



Bugün 24 Kasım. Elektronik müzik alanında yaptığı öncü çalışmalarla tanınan besteci Bülent Arel'in 32. ölüm yıldönümü bugün. Tiyatro dünyamızın önde gelen yazarlarından Memet Baydur'un da 21. ölüm yıldönümü. Tiyatro dünyamızın bir başka değeri, Tuncay Özinel de 9 yıl önce ayrıldı aramızdan. Şair yazar Melisa Gürpınar ise, 8 yıl önce...

BRT Yayın Grubu olarak tüm bu değerlerimizi saygıyla, sevgiyle anıyoruz.

Bülent Arel Kimdir?



23 Nisan 1919 yılında İstanbul’da doğdu. Orta eğitimini, Galatasaray Lisesi, Bursa Lisesi ve Ankara Lisesi’nde aldı; Galatasaray Lisesi’nde okuduğu yıllarda ilk yapıtı olan Çizmeli Kedi adlı çocuk oyununun müziğini besteledi. 1939’da Ankara Konservatuarı’na girdi. 1947’de kompozisyon bölümünden mezun olarak İBK’ye armoni ve solfej öğretmeni olarak atandı; 1950’lerde Helikon Derneği’nin kurucuları arasında yer alıp, Helikon Yaylı Çalgılar Orkestrası’nın da şefi oldu. 1959 yılında kazandığı Rockefeier bursuyla gittiği Columbia Üniversitesi’ndeki Columbia-Princton elektronik müzik alanında araştırmalar yaptı. 1961-1962 yıiarında Yale Üniversitesinde ders verdi. 1962 yılında Türkiye’ye dönen besteci, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde bir elektronik müzik merkezi oluşturmaya çalıştı. Ankara Radyosu Madrigal Korusunu kurdu, konserler verdi. Ancak, bu tür girişimleri için yeterli destek bulamadı ve ABD’ye döndü. 1965-1970 yıiarı arasında Yale Üniversitesi’nde ders verdi ve üniversitenin elektronik müzik laboratuarının kurdu 1971 yılında ise Stony Brook’daki New York Üniversitesi’ne müzik profesörü olarak atandı. 1973 yılında ABD vatandaşlığına geçen sanatçı, New York Üniversitesindeki görevini ölümüne kadar sürdürdü. Bülent Arel teknoolojiye merakı, elektronik aletler konusundaki bilgi ve becerisiyle daha 1957 yılında hiçbir laboratuar olanağında yararlanmaksızın Yaylı Sazlar Dörtlüsü ve Elektronik Frekansmetre için Müzik adlı bir yapıt besteledi. Bu yapıt aynı yıl Ankara’da Milli Kütüphane’de verilen bir konserde Helikon Dörtlüsü tarafından seslendirildi. Arel, elektronik araçlar konusundaki becerisi ve müzik bilgisiyle Columbia-Princeton laboratuarlarını kuran Vladimir Ussachevsky, Otto Luening ve Milton Babbitt gibi bestecilerle birlikte elektronik müzik alanının öncülerinden biri olarak nitelendi. Baleye ve modern dansa da ilgi duyan Arel bu alanda hem Çocuklar için Eski Tarzda Bale Suiti gibi geleneksel biçimde, hem de Miniana I.,Ü.,ÜI., Rounding gibi elektronik müzik türünde yapıtlar besteledi. Elektronik müzik alanında yaptığı öncü çalışmalarla tanınan besteci Bülent Arel, 24 Kasım 1990 yılında New York’ta hayata veda etti. Bestecinin eserlerinin yayın hakkı American Composers’ Alliance’a aittir.

Memet Baydur kimdir?


(d. 9 Ağustos 1951, Ankara - ö. 24 Kasım 2001, İstanbul) Tiyatro yazarı. Ortaöğrenimini Ankara'da Ata­türk Lisesi ve Gazi Lisesi'nde tamamlayarak, İngiltere'ye gitti. Burada bir süre Londra Üniversitesi'nde sosyoloji okudu (1974-1978), diploma almadan son sınıfta bıraktı. Türkiye'ye dönmeyip Londra ve Paris'te yaşadı. Afrika'ya gitti. Burada dört yıl kaldı. Kenya Toplu İletişim Okulu'nda "Sinema Tarihi ve Sinematografı" dersleri verdi. Madrid'de Uluslararası Akdeniz.Tiyatrosu Enstitüsü'nün kurucuları arasına girdi. Tiyatro üstüne İspanyolca ve Fransızca denemeler yazdı. Oyunlarından birkaçı İngilizce, Fransızca ve İspanyolca' ya çevrildi. 1992'den başlayarak Bonn Tiyatro Bienali'nin Türkiye danışmanlığını yaptı. Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı'nda sinema dersleri verdi. İlk yazısı 1979'da Yeni İnsan'da çıktı. Öykü ve yazılarını Milliyet Sanat, Gösteri, Kitaplık ve Sanat Dünyamız dergilerinde yayınıladı. Cumhuriyet gazetesinde "Kuşbakışı" başlığıyla köşe yazıları yazdı. Her oyununu büyük bir oyunun parçaları olarak düşündüğünü söyleyen Baydur, öyküleri ve özellikle sahnelenmiş oyunlarıyla ünlendi. Oynanan ilk oyunu Limon, Devlet Tiyatrosu'nda sahnelendi. (1987). Öteki oyunları da Devlet Tiyatroları ve çeşitli illerin şehir tiyatroları oynadı. Tüm oyunları kitap haline getirildi. Limon'la Sanat Kurumu, Yangın Yerinde Orkideler'le Sanat Kurumu ve Avni Dilligil Tiyatro Ödüllerine değer bulundu.

Memet Baydur'un Eserleri Tiyatro:

  • Cumhuriyet Kızı (1990),

  • Yangın Yerinde Orkideler (1991),

  • Toplu Oyunları I (1993, Dağımı, Limon, Yalnızlığın Oyuncakları, Kadın İstasyonu),

  • Toplu Oyunları II (1993, Düdüklüde Kıymalı Bamya, Aşk, Vladimir Komarov),

  • Güne Bakan Cam Kırıkları (2003),

  • Tensing (1994),

  • Toplu Oyunları III (1994, Yeşil Papağan Ltd., Sevgi Ayakları, Kamyon),

  • Kutu Kutu (1995).

Yalnızlığın Oyuncakları (Tiyatro Anadolu Dergisi, Güz 1989) basıldı ve oynandı. Kadın İstasyonu, İnönü Vakfı Tiyatro Ödülü'nü kazandı ve yurtdışında Richard Martin Tiyatrosu'nda sahnelendi. Kamyon, Maskeli Süvari ve Düdüklüde Kıymalı Bamya adlı oyunları 1991'de, Vladimir Komarov ise 1993'te sahnelendi. Öykü:

  • Gözün Kahverengi Suyu

Deneme:

  • Ucello'nun Kuşları (ö.s. İletişim Yayınları, 2002).

Ödülleri: 1984, Sanat Kurum En Başarılı Oyun Yazarı, Limon

  • 1988, İnönü Vakfı Tiyatro Ödülü - İkincilik

  • 2000, 4. Afife Tiyatro Ödülleri, Cevat Fehmi Başkut Özel Ödülü, (Güne Bakan Cam Kırıkları), İlk Kez O Yıl Sahnelenmiş Olan En Başarılı Yerli Oyunun Yazarı


Tuncay Özinel kimdir?


Tuncay Özinel, 1942 yılında İstanbul'da doğmuştur. Bir İngiliz ataşesinin oğludur. Babasını hiç görmedi tanımadı. Annesi Kadriye hanımdır. Ortaokulda tiyatro kolu başkanlığı ile başlayan tiyatro macerası uzun yıllar devam etti. 1961 yılında Dormen Tiyatrosu'nda Ulvi Uraz'ın himayesinde ve Haldun Dormen yönetimindeki Cep Tiyatrosu'nda çalışmaya başladı. 1964 ve 1965 yılında askerliğini yaptı. 1966'da Kadıköy Halk Eğitim Merkezi'ne girdi. 1971 yılında ilk profesyonel oyuncu olarak Üsküdar Oyuncuları'na, Ergun Köknar ve Suna Pekuysal'a katıldı. Tuncay Özinel, 1972-73 sezonunda Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu'na girdi. Beş sezon burada çalıştı. 1975 yılında da Deneme Sahnesi'ni kurdu. Burada Korhan Abay, Cem Özer ve Sevda Aktolga gibi değerli tiyatro oyuncuları yetişti. 1977'de Ali Poyrazoğlu'ndan ayrıldı. Bir buçuk yıl tiyatro yapmadı. O dönemde Hadi Çaman'la şov yapıp para kazanıyordu. 1978 yılında Halit Akçatepe ile beraber "İğneli Fıçı Kabare Tiyatrosu"nu kurdu. 1979-80 sezonunda televizyonda büyük beğeni toplayan "Sizin Dersane" adlı televizyon dizisinde oynadığı "Dilaver" rolü onu tanınan bir oyuncu yaptı. Daha sonra da 1980 yılında Koca Mustafa paşa'daki Çevre Tiyatrosu'nda oyuncu olarak görev yaptı. 1980 yılında kendi adını verdiği "Tuncay Özinel" tiyatrosunu kurdu. Zamanla tiyatrosu okul haline geldi; Şoray Uzun, Ferhan Özlem, Cengiz Küçükayvaz, Suna Arman, Özlem Tezel gibi oyuncular orada yetişti. Tuncay Özinel'in, 2002 yılında yazdığı, tiyatro yaşamını anlattığı "Tek Kişilik Aile" adını verdiği bir kitabı var. Tuncay Özinel kitabında kendini anlatırken eşcinsel olduğunu da açıklamıştır. Tuncay Özinel, 23 Kasım 2013 tarihinde İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede Zatürre nedeniyle 71 yaşında hayatını kaybetti.

Tiyatro oyunlarından Bazıları :

2013 - Padişahım Çok Yaşa 2009 - Hırsızistan 2004 - Nina 1966 - Şair Evlenmesi 1968 - "Don Cristobita İle Dona Rozita'nın Acıklı Güldürüsü" 1970 - Kapıların Dışında 1978 - Azizname 1979 - Bizim Sınıf 1980 - 6 Oyuncu Seyircisini Arıyor 1993 - Bizim Sınıf 1981 - Alma Mazlumun Ahını 1981 - Aç Koynunu Ben Geldim Aşkın Gözüne Gözlük Demir Parmaklıklar Ardındaki Kadınlar Hayat Bir Kumar Hayvanat Bahçesi Sülüman Bacanak 2001 - Türkiye Sizinle Gurur Duyuyor Ye Kürküm Ye Nice Yıllara Yaşamın Sesi Yüzleşme Kap Kap Kabare adlı çocuk oyunu Filmlerinden Bazıları : 2009 - Yahşi Batı (Josh) (Sinema Filmi) 1980 - Sizin Dersane (Dilaver) (TV Dizisi) 1978 - Tatlı Sevgilim Kaymaklı Lokum (Tuncay) (Sinema Filmi) 1978 - Cevriyem (Sinema Filmi) 1977 - Hızlı Giden Yorulur (Sırıtık Necati) (Sinema Filmi) 1977 - On çok çok iyi (Sinema Filmi) 1977 - Ava Giden Avlanır / On Çok Çok İyi (Sinema Filmi) 1976 - İşler Karıştı / Zühtü (Sinema Filmi) 1976 - Seks Fırtınası / Sevmek Ölesiye (Sedat) (Sinema Filmi) 1976 - Mahallede Şenlik Var (Sinema Filmi) 1976 - Lüküs Hayat (Sinema Filmi) 1976 - Dolandırıcı Aşıklar (Sinema Filmi) 1976 - Bitirim Hüsnü / Fakirin Kaderi (Sinema Filmi) 1976 - Aman Karım Duymasın (Latif) (Sinema Filmi) 1975 - Parayla Değil Sırayla (Civciv) (Sinema Filmi) 1975 - Ali Cengiz oyunu (Sinema Filmi) 1975 - Hasan Almaz Basan Alır (Sinema Filmi) 1975 - Elma Şekeri (Sinema Filmi) 1975 - Civciv Çıkacak Kuş Çıkacak (Mükremin) (Sinema Filmi) 1975 - Canavar Cafer (Gazeteci) (Sinema Filmi) 1974 - Sokak Şarkıcıları (TV Dizisi)

Melisa Gürpınar kimdir?


Şair, yazar. 1941 yılında İstanbul'da doğdu, 24 Kasım 2014'te vefat etti. Çamlıca Kız Lisesi ve Beyoğlu Ticaret Liselerini bitirdikten sonra bir süre İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nde öğrenim gördü. Öğrenimini İstanbul Belediyesi Konservatuarı Tiyatro Bölümü’nde sürdürdü. 1964 yılında konservatuardan mezun olduktan sonra tiyatro öğrenimine 1965-1967 yılları arasında Londra’da devam etti. Aynı dönemde, BBC Türkçe Servisi’nde kültür programları yaptı. İstanbul´da matbaa yöneticiliği, dergi yönetmenliği yaptı. Amatör ve profesyonel birçok tiyatronun kurucu üyesi oldu. Sonraları ise tiyatroyla ilişkisini eleştirmen olarak sürdürdü. İlk yazısı 1959 yılında Vatan Gazetesi’nde yayınlanan şairin ilk şiir kitabı “Umut Pembeleri”, 1962 yılında yayımlandı. 1975 yılında “Yeni Bir Gün Şarkısı” adı altında üç şiir kitabını bir arada yayımladı. 1981’de “Geceyarısı Notları”, 1983’te “Ara Beni Sevgilim Sözcüklerin” İçinde ve “Yalnızlık Mevsimi”, 1985’te “Yaz Mektupları” adlı şiir kitapları yayımlandı. 1990’da yayımlanan “İstanbul’un Gözleri Mahmur” adlı şiirsel öyküleri, Halil Kocagöz Şiir Ödülü’nü aldı. “Bir İstanbul Üçlemesi” olan bu çalışmanın ikinci parçası, “Yeni Zaman Eski Hayat” adlı bir oyun olarak 1993’te basıldı ve o yıl sahneye konulup oyun yazarlığı dalında Avni Dilligil Ödülü’nü aldı. 1992’de “Çocukluğum ve Ölümüm” adlı şiir kitabıyla, “Uçup Giden Kent” adlı çocuk romanı yayımlandı. 1997’de “Okul Arkadaşım” adlı gençlik romanı ve 1998’de “Salkımsöğütlerin Gölgesinde” adlı düzyazı şiir kitabıyla, “Kitap Benim Kanadım” adlı çocuklar için yazılmış şiirsel bir anlatı kitabı da yayımlandı. 1999’da, “Her Harf Bir Melek” adlı şiir kitabı yayımlanan şair, 2003 yılında “Ada Şiirleri” adlı kitabıyla Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü’nü kazandı. Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN üyesidir. 2011’de Yunus Nadi Ödüllerinin şiir dalında ödül kazanmıştır.

10 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör