• HaberciGazete

Mustafa Baydar, Ömer Faruk Toprak, Ayla Dikmen, Nadir Nadi, Tuncer Necmioğlu, Varlık Özmenek



Bugün 20 Ağustos. Mustafa Baydar, Ömer Faruk Toprak, Ayla Dikmen, Nadir Nadi, Tuncer Necmioğlu ve Varlık Özmenek'in ölüm yıldönümleri.

BRT Yayın Grubu olarak bu değerlerimizi saygıyla, sevgiyle anıyoruz.

Mustafa Baydar kimdir?



(1920-20.VIII.1976). Yazar. Gümulcine’de doğdu. Edirne Lisesi (1939), İstan­bul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü (1944) bitirdi. Anadolu’da bir süre edebiyat öğ­retmenliği yaptıktan sonra 1950’de İstanbul’a gelerek çeşit­li gazete ve dergilerde çalıştı. İstanbul’da öldü. Kabri, Kozlu mezarlığındadır. Cumhuriyet devri yazarlarındandır. Atatürk’ün vecîze tar­zındaki emir ve düşüncelerini, çeşitli mülakatlarını kitap hâ­line getirmiş, röportajlar ve antolojiler yayımlamıştır,

Eserleri:

1. Atillâ (1954), 2. Ahmed Mithat Efendi (1954), 3. Yeni Türk Hikâyeleri Antolojisi (1954), 4. Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar? (50 edebiyatçı ile yaptığı röportajlar, 1960), 5. Hamdullah Suphi Tannöver ve Anıları (1968), 6. Zoraki Diplomat’ın Dedikleri (Yakub Kadri Karaostnanoğlu ile röpor­taj, 1970), 7. Atatürk Diyor Ki (1951, 1966), 8. Atatürk’le Ko­nuşmalar (1952, 1967).

Ömer Faruk Toprak kimdir?



1920'de İstanbul'da doğdu. 20 Ağustos 1979'da yine İstanbul'da yaşamını yitirdi. 1941'de liseyi bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde 3 yıl öğrenim gördü,sonra okulu bıraktı. 1945-1947 arasında Milli Eğitim Bakanlığı Neşriyat Müdürlüğü'nde çalıştı. 1948'de Petrol Ofisi'ne memur olarak geçti, 1972'de bu kurumdan emekli oldu.

İlk şiiri 1938'de "Servet-i Fünun Uyanış" dergisinde yayınlandı. Yeni Edebiyat, Yeni Ufuklar, Varlık, Ant, Fikir ve Sanat, Yığın, Yön gibi dergilerde yayınlanan şiirleriyle tanındı.

Başlangıçta ölçülü, uyaklı, duygusal nitelikli şiirler yazdı. Ardından toplumsal gerçekçi şiire yöneldi. Toplumcu sanatçıların bir araya geldiği "Yürüyüş" dergisinin son sayılarını çıkardı.

Ölümünden sonra eşi Füruzan Toprak tarafından 1980 yılında başlatılan Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülleri geleneksel bir ödül olarak tanındı. Roman, öykü, anı türünde de eserleri var. Tüm şiirlerini Adam Yayınevi yayınladı.

Toplumsal sorunlara yakın bir ilgi duyarak, savaşa, sömürüye karşı çıkan, özgürlük özlemini yansıtan açık, aydınlık şiirler yazdı. Emeği kutsadı, emekçilerden yana, onların ağzıyla konuştu. Soluklu bir şairdi. Kısa şiirleri görece azdır. Toplumsal konuları işlemesine karşın biçime, şiirsel yapıya önem verdi, geleneksel kalıpları kullanmaktan çekinmedi. Örnekse devrimci sonnet'ler yazdı.

Ömer Faruk Toprak Eserleri

ŞİİR:

  • İnsanlar (1943)

  • Hürriyet (1945, Suat Taşer ile birlikte)

  • Dağda Ateş Yakanlar (1955)

  • Susan Anadolu (1966)

  • Ay Işığı (1973)

  • Tüm Şiirleri (1983, toplu şiirler)

ROMAN:

  • Tuz ve Ekmek (1973)

  • Karşı Pencere (1975)

ÖYKÜ:

  • Gönen Öyküleri (1979)

ANI:

  • Duman ve Alev (1968)

Ayla Dikmen kimdir?



Ad Soyad: Ayla Dikmen Doğum Tarihi: 25 Mart 1944 Nereli: Kütahya Meslekler: Pop Şarkıcısı Ölüm Tarihi: 20 Ağustos 1990 Burcu:

Ayla Dikmen kimdir, Ayla Dikmen, 25 Mart 1944’te Kütahya’da doğdu. Babası sigorta müdürü Ali Rıza Dikmen ve annesi Bedriye Dikmen’in en küçük çocuklarıydı. Ablası Meral Dikmen ve ağabeyi Oktay Dikmen’dir. İlk, orta okul ve lise eğitimini Aydın’da tamamladı. Lisedeyken okul korosuna katıldı Aydın Lisesi’nin radyosunda solist olarak şarkı söylemeye başladığında ilk olarak Müzik öğretmeninin derlediği türküleri söyledi. Ardından da, büyük zorluklarla dinlemeye çalıştığı Kahire Radyosu’ndan öğrendiği Batı müziği şarkılarını (İngilizce olarak) seslendirdi. Lise bitince Ankara Yüksek Ticari İlimler Akademisi’nde eğitimine devam etmek için Ankara’ya gitti. Bu eğitimi sırasında TBMM‘de ‘stenograf’ olarak da çalışmaya başladı. Ardından da, ‘sekreter’ yetiştiren bir okulda stajyer öğretmenlik yaptı. Müzik ile profesyonel olarak ilgilenmeye başlaması İlham Gencer sayesinde oldu. İlham Gencer tesadüfen bir çay partisinde Ayla Dikmen’i dinlemesiyle bu işe mutlaka profesyonel olarak devam etmesi gerektiğini öğütlüyor. Ancangelleyeceğini düşündüğü için evde bundan hiç söz açmaz ve eğitimine ikinci bir üniversite ile devam etmek istediğini söyleyip İstanbul’a gelir, Siyasal Bilgiler’e kaydını yaptırır. Piyanist Yavuz Özışıkile tanıştıktan sonra profesyonel müzik hayatına İstanbul’da başlar. Bir radyo programı sırasında Şerif Yüzbaşıoğlu ile tanışır ve Yüzbaşıoğlu’nun orkestrasında Parla Nur takma adıyla solist olarak çalışmaya başlar. 1964 yılında Yüzbaşıoğlu orkestrası ile katıldığı 2. Boğaziçi Müzik Festivalinde en başarılı şantöz seçilir. 1965 Balkan Melodileri Festivali’;nde ise “Niksarın Fidanları” ile birinci olur. Yayınlanan her 45liği ile büyük başarılar elde eden Ayla Dikmen, 1970li ve 1980li yıllarda TRT televizyonundaki pek çok müzik programında yer almıştır. Ayla Dikmen’in hayatı boyunca yayınlamış olduğu tüm 45’lik plaklar büyük ilgi ile karşılaşmıştır. Niksarın Fidanları, Yanan Mum, Anlamazdın, Nereye, Aşk Defteri ve Zehir Gibi Aşkın Var; başlıca hit şarkılarıdır. Ayla Dikmen, 14 Nisan 1968’de İstanbul’da tanıştığı büyük aşkı İzmirli işadamı ve tüccar Enis Berki ile tam 22 yıl hayatını paylaştı ancak hiç evlenmediler. Ayla Dikmen, 20 Ağustos 1990 da henüz 46 yaşındayken yakalandığı bir hastalığa yenilerek hayata veda etti. Bir kuşağın kalbini şarkılarıyla fethetmişti Ayla Dikmen. Genç yaşında hayata veda ettikten sonra da uzun süre unutulmadı. Çağan Irmak‘ın 2008 yapımı Issız Adam filminin finalinde çalan “Anlamazdın” adlı hit şarkısı ilk çıkışından 32 yıl sonra yeniden Türkiyede en çok dinlenen şarkılar arasına girmiştir. 45lik plaklarından bazıları : Niksarın Fidanları / Ay Kız Adın Yamandır (1966) Merdiven / Mühür Gözlüm (1967) Ayrılık Şarkısı / Seninleyim (1968) Sensiz Yaşayamam / Nereye (1970) Gençlik Gençlik / Sakın Karşımda Ağlama (1970) Yanan Mum / Al Yanaklım (1971) Asker Mektubu / Of Aman, Aman (1971) Kime Ne Düştü / Hadi Gidelim (1972) Bir Gölge Gibi / Sevmeden Kimse Seni (1972) Sus Arkadaş / Sonsuz Keder (1973) Aşk Defteri / Öpücük (1974) Yolcu Yolunda Gerek / Kalbime Kanımla Yazdım Adını (1974) Çoban Pınarı / Ay Ay Ay (1975) Yeniden seveceğim / Kim Dinler Sizi (1975) Hu Bismillah / Anlamadın Mı (1976) Benim Kaderim Bu / Hadi İçelim (1976) Onu Bunu Bilmem Kararlıyım / İlk Ve Son Aşkımsın (1978)

Nadir Nadi kimdir?



Cumhuriyet gazetesinin kurucusu Yunus Nadi'nin oğlu. Galatasaray Lisesi'ni bitirdikten (1929) sonra yükseköğrenimi için Viyana'ya gitti. Burada başladığı öğrenimini Lozan Üniversitesi'ne geçerek tamamladı (1935). 1938-1941 yılları arasında Galatasaray Lisesi'nde sosyoloji öğretmenliği yaptı. 1950 yılında Demokrat Parti listesinden bağımsız Muğla milletvekili, 1954'te de bağımsız İstanbul milletvekili seçildi. Parlamentoya girişinden bir süre sonra Avrupa Konseyi'ne bağımsız Türk delegesi olarak seçilip altı yıl bu görevde bulundu. Bir yandan da Cumhuriyet gazetesinde yazarlık yaptı.

Babasının ölümü üzerine ortağı olduğu Cumhuriyet gazetesinin başyazarlığına geçen Nadir Nadi, ölümüne dek bu görevi sürdürdü. 1962 yılında ortaklarıyla anlaşmazlığa düşen Nadir Nadi, yazılarına bir süre ara verdi. 27 Mayıs'ın lideri ve o günlerin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, Nadir Nadi'yi 9 Haziran 1964'te kontenjan senatörü seçti. Ama o senatörlük süresini doldurmadan 3 Nisan 1970'te istifa etti, Cumhuriyet gazetesine döndü.

Nadir Nadi, 12 Mart muhtırasından sonra o günlerin siyasal koşullan nedeniyle bir grup arkadaşıyla gazete yönetiminden ayrıldı (11 temmuz 1971). Gazetede aradıklarını bulamayan okurlar, bilinçli bir direnişle gazeteyi almamaya başladılar. Bunun üzerine ortaklar, kendisini gazetenin yönetimine çağırdı. Arkadaşlarıyla birlikte 12 temmuz 1992'de Cumhuriyet gazetesine geri dönen Nadir Nadi, ölümüne dek bu görevde kaldı.

12 Eylül darbesinden sonra Türkiye'de aydınların yaşadığı yazgıyı, Nadir Nadi de paylaştı. Atatürk'ün kurduğu Türk Dil Kurumu'nu savunan ve 13 Ağustos 1961'de yayımlanan "Tuhaf Bir Tasarı" başlıklı yazısını 23 ocak 1983'te yeniden yayımlayınca, Sıkıyönetim Mahkemesi'nde yargılandı. Ayrıca "halkı yasalara karşı suç işlemeye teşvik etmek" suçundan iki ay 20 gün hapse mahkûm oldu. Temyiz hakkı bulunmadığı için karar kesinleşti. Bütün dünyada geniş yankılar uyandıran ve protestolara yol açan bu karar, 75 yaşındaki Nadir Nadi'yi hapse girmeden iki gün önce milli savunma bakanının temyiz hakkını kullanma gereği duymasıyla Yargıtay tarafından bozuldu ve Nadir Nadi'nin aklanmasına karar verildi.

Atatürk ilkelerine bağlılığını ve demokrasi yanlısı görüşlerini yazılarında sergileyen Nadir Nadi, Cumhuriyet gazetesinin Türk basın tarihindeki seçkin yerini kazanmasında etkili oldu. 1983 Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü'nü Feridun Hikmet Es'le paylaştı. Aynı yıl Çağdaş Gazeteciler Derneği 'nin onur ödülü verildi. Tüyap 7. İstanbul Kitap Fuarı, 1988'de onur yazarı seçti ve adına Alpay Kabacalı'nın hazırladığı Sekseninci Yaşında Nadir Nadi adlı kitabı yayımladı. Nadir Nadi, Yunus Nadi'nin ölümünden sonra, Cumhuriyet'i yaşattı, kurumlaştırdı. En küçük bir ödün vermeden laik Cumhuriyet ilkelerini ve Atatürk'ün aydınlanma devrimlerini savundu.

Nadir Nadi Eserleri

  • Sokakta Gürültü Var (1943)

  • Atatürk İlkeleri Işığında Uyarmalar (1961)

  • Perde Aralığından (1965)

  • İki Sovyet Rusya - İki Polonya 1935-1965 (1967)

  • 27 Mayıs'tan 12 Mart'a (1971)

  • Sil Baştan (1975)

  • Olur Şey Değil (1979)

  • Ben Atatürkçü Değilim (1981)

  • Dostum Mozart (1985)

Tuncer Necmioğlu



17 Aralık 1936 tarihinde ikisi de memur olan Rumelili annenin, Kafkas kökenli asker babanın oğlu olarak Diyarbakır‘da doğmuştur. Bir abisi vardır. İlkokulu Diyarbakır’da okudu. Ortaokula Konya‘da başladı. Lise yıllarında babasını kaybedince tekrar Diyarbakır‘a orada görev yapan abisinin yanına döndü. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinde 1955-56 yıllarında bir yıl okuduktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümüne geçerek tahsiline devam etti. Ancak bitirse de mesleğini yapmadı. Üniversite yıllarında tiyatro oyunculuğuna başladı.

1957’de, İTÜ Tiyatro topluluğunun elemanlarından biri “Kralların Kaderi” oldu. Sahnedeki etkinliği, üniversite tiyatrosunda yıllarca sürdü.

1964’te, Ankara Sanat Tiyatrosu(AST)’nun kuruluşuna katıldı. 1964’te, Ulvi Uraz Tiyatrosu’nda sahneye çıkmaya başladı.

Tuncer Necmioğlu, 1967 yılında Tuncel Kurtiz, Umur Bugay, Aydın Engin ve Müjdat Gezen ile birlikte Halk Oyuncuları’nı kurdu. Aynı zamanda bu toplulukta genel sanat yönetmenliği ve oyunculuk da yapmıştır. Halk Oyuncuları topluluğu, 55 kişilik kadroyla iki ekibe ayrılarak, İstanbul ve Ankara‘da 17 oyun sahneledi. “Devr-i Süleyman”, “Samanyolu”, “Teneke”, “Asiye Nasıl Kurtulur”, “Pir Sultan”… İstanbul’da “Devr-i Süleyman” için soruşturma açıldı. Oyun bu yüzden Ankara’da “Devr-i Küheylan” adıyla sahnelendi.

Halk Oyuncuları tiyatro topluluğu 1971 yılında dağıldı. Tuncer Necmioğlu, İstanbul-Kartal’da küçük bir tavuk üretim yeri kurdu.

Tuncer Necmioğlu, Devlet Tiyatroları, 1962 yılında Arena, 1964 yılında AST, ve Küçük Sahne’de de oyuncu olarak görev yaptı. Uluslarararası Tiyatro Eleştirmenleri Birliği (AICT) Türkiye Merkezi (TEB) üyesi idi.

1975 yılında Ankara Çağdaş Sahnesi’nin kuruluşuna katıldı. 1976-77 yıllarında, “Ferhat ile Şirin” ve “İşgal”deki konuk oyuncuğuyla, Şehir Tiyatroları’nın sahnelerinde oldu. 1978 yılı sonunda ise, Devlet Tiyatroları’na geçti. Kendi isteğiyle 1994 yılında Devlet Tiyatroları’ndan emekli oldu.

1965 yılında başrollerinde Yılmaz Güney‘in oynadığı “Beyaz Atlı Adam” filminde oynayarak Yılmaz Güneyile tanıştı. Bunu, aralarında “Hudutların Kanunu”, “Kızılırmak Karakoyun”, “Eşrefpaşalı”, “Kozanoğlu”, “Eşkiya Celladı”, “Umutsuzlar”, “Baba”nın da bulunduğu 16 başka film izledi.

Ömer Lütfi Akad‘ın “Sırat Köprüsü”, Atıf Yılmaz‘ın “Toprağın Kanı” ve “Yarın Bizimdir”, Yusuf Kurçenli‘nin “Ve Recep Ve Zehra”, Tunca Yönder‘in “Ayaşlı Kiracıları” ve “Yağmuru Beklerken”, Halit Refiğ‘in “Karılar Koğuşu”… Tuncer Necmioğlu’nun oynadığı diğer filmlerden bazıları.

1999 yılında İşçi Partisi‘nden Beyoğlu Belediye Başkan adayı oldu. 1985 yılında Devlet Tiyatrosu’nda görevliyken gözaltına alındı. 17 gün göz altında kalarak sorgulandı.

Tuncer Necmioğlu, ölmeden önce son olarak 2006 yılında başrollerinde; Tuncel Kurtiz, Aytaç Arman, Dolunay Soysert, Fikret Kuşkan, Mehmet Akif Alakurt‘un oynadığı “Hacı” dizisinde oynamıştır.

Tuncer Necmioğlu, 20 Ağustos 2006 tarihinde İstanbul‘da 70 yaşında ölmüştür.

Ödülleri : 2005 – 42. Antalya Film Şenliği, Yıldırım Önal Anı Ödülü 1992 – 29. Antalya Film Şenliği, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Yağmur Beklerken) 1990 – 27. Antalya Film Şenliği, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Karılar Koğuşu)

Rol Aldığı Tiyatro Oyunları: 1991 – Sersem Kocanın Kurnaz Karısı : Haldun Taner – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1988 – Üç Kuruşluk Opera : Bertolt Brecht – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1987 – Samanyolu (oyun) : Karl Wittlinger – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1987 – Cimri : Moliere – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1986 – Lodos (oyun) : Beyazıt Gülercan İstanbul Devlet Tiyatrosu 1986 – Gergedan : Eugene İonesc – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1985 – Sahibinin Sesi : Sevim Burak – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1984 – Julius Caesar : William Shakespeare – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1984 – Kızılderililer : Arthur Kopit – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1984 – Düşüş (oyun) : Nahid Sırrı Örik Kemal Bekir – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1983 – İstanbul Efendisi : Musahipzade Celal – İstanbul Devlet Tiyatrosu 1981 – Yunus Emre (oyun) : Recep Bilginer – Ankara Devlet Tiyatrosu 1980 – Genç Osman (oyun) : Turan Oflazoğlu – Ankara Devlet Tiyatrosu 1979 – Çavuş Musgrave’ın Davası : John Arden – Ankara Devlet Tiyatrosu 1978 – Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi : Oktay Arayıcı – Ankara Devlet Tiyatrosu 1968 – Samanyolu (oyun) : Karl Wittlinger – Genar Tiyatrosu 1968 – Devri Süleyman : Aydın Engin – Genar Tiyatrosu 1964 – Sultan Gelin : Cahit Atay – Ankara Sanat Tiyatrosu 1963 – Gizli Ordu : Brendan Behan – Ankara Sanat Tiyatrosu 1963 – Ölü Canlar : Nikolay Vasilyeviç GogolArthur Adamov – Ankara Sanat Tiyatrosu 1963 – Mezarsız Ölüler : Jean-Paul Sartre – Ankara Sanat Tiyatrosu

Filmleri ve Dizileri : Senaryo : – Hırsızın Oğlu (TV Dizisi) 2000 – Kolsuz Bebek (TV Filmi) 1997 – Savcı (TV Dizisi) 1992 – Başlık Parası (Sinema Filmi) 1973

Oyuncu : – Hacı (Veli) (TV Dizisi) 2006 – Yanık Koza (Dede Fikri) (TV Dizisi) 2005 – Seher Vakti (Haydar) (TV Dizisi) 2005 – Derviş (Kadı) (Sinema Filmi) 2001 – Hırsızın Oğlu (Arif) (TV Dizisi) (Bölüm)2000 – Hanım Ağa (TV Dizisi) 2000 – Eskici Baba (TV Dizisi) 2000 – Dar Alanda Kısa Paslaşmalar (Suat ın Babası) (Sinema Filmi) 2000 – Aşkın Dağlarda Gezer (Şurzan Ağa) (TV Dizisi) 1999 – Sırılsıklam (TV Dizisi) 1998 – Parçalanma (Sinema Filmi) 1998 – Hoşçakal Yarın (Halit Çelenk) (Sinema Filmi) 1998 – Yangın Ayşe (Şiir Baba) (TV Dizisi) (6 Bölüm)1997 – Kır Çiçekleri (Adil) (TV Filmi) 1997 – Deli Divane (Ahmet) (TV Dizisi) 1997 – Otostop (Coco) (Sinema Filmi) 1996 – Köşe Kapmaca (TV Dizisi) 1996 – Kaldırım Çiçeği (Necip) (TV Dizisi) 1996 – Feride (Mustafa) (TV Dizisi) 1996 – Buzdan Gözler (Orhan Onur) (Sinema Filmi) 1996 – Özlem, Düne… Bugüne… Yarın… (Sinema Filmi) 1995 – Tek Ayaklı Kuşlar (Hamza) (Sinema Filmi) 1995 – Rambo Ramiz (Hasan) (Sinema Filmi) 1995 – Gölge Çiçeği (Salih Özen) (TV Dizisi) 1995 – Eylül (Sinema Filmi) 1995 – Batık Aşklar Müzesi (TV Filmi) 1994 – Yazlıkçılar (Kesikbaş) (TV Dizisi) 1993 – Sevginin Bittiği Yer (TV Dizisi) 1993 – Saygılar Bizden (Çaycı Cebrail) (TV Dizisi) 1993 – Kızılırmak Karakoyun (Hüseyin Ağa) (Sinema Filmi) 1993 – Ay Vakti (Sinema Filmi) 1993 – İnsanlar Yaşadıkça (TV Dizisi) 1992 – Yağmur Beklerken (TV Dizisi) 1992 – Taşların Sırrı (TV Dizisi) 1992 – Deniz Gurbetçileri (Karakulak Tevfik) (TV Dizisi