• HaberciGazete

Sedat Hakkı Eldem , Celal Sılay, Ahmet Şefik Mollamehmetoğlu



Bugün 7 Eylül. Sedat Hakkı Eldem , Celal Sılay ve Ahmet Şefik Mollamehmetoğlu'nun ölüm yıldönümleri.

BRT Yayın Grubu olarak bu değerlerimizi saygıyla anıyoruz.

Celal Sılay kimdir?



1914'te Bursa'da doğdu. Bursa Işıklar Askeri Lisesi'nin ilk ve orta bölümlerini bitirdi. İstanbul'da Hayriye Lisesi'nde ve İstiklâl Lisesi'nde öğrenimini sürdürdü. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin Felsefe Bölümü'nde okudu.

1940-1951 arasında Vatan, Tasvir-i Efkâr, Her Hafta, Her Gün ve Ticaret Postası gazetelerinde çalıştı.

1952-1955 arasında Yeni Memleket gazetesinin yazı işleri müdürlüğünü yaptı. 1957-1958'de Yeni Gazete'de ve 1959-1960'ta da Her Gün gazetesinde Ahmed Selâmi Sel takma adıyla köşe yazıları yazdı. 1944'te dört sayı boyunca İşte ve 1956-1957 yıllarında da on beş sayı boyunca Esi dergilerini yönetti.

1952-1956 arasında toplam otuz sayı olarak çıkan Doğu ve Batı ile 1963-1971 arasında toplam yüz beş sayısıyla okuyucuyla buluşan Yeni İnsan dergilerini o kurdu. Ayrıca Yeni İnsan Yayınları'nın da kurucusudur.

Ahmed Selâmi Sel şairin 1957-1958'de Yeni Gazete'de ve 1959-1960'ta da Her Gün gazetesinde köşe yazıları yazarken kullandığı takma adıdır. 7 Eylül 1974'te aramızdan ayrıldı.

Celal Sılay Eserleri

Şiir

  • Çöl Yolcuları (1934)

  • Dört Kapı (1934)

  • Lâcivert Işıklar (1934)

  • Ebedi Renkler (1936)

  • Mısralar (1937) [Bu kitap aynı yıl yeniden Hüsran Filizleri adıyla yayımlandı.]

  • Merhamet Şiirleri 1939-1943 (1943)

  • Acaba (1945)

  • Sonra? (1946)

  • Boşlukta Duran Taş (1948)

  • Zaman ile Yarış (1956)

  • Adamca (1959)

  • Doğa (1965)

  • Aşk Dialektiği (1967)

  • Şimdi Geldin Şimdi Gittin (1968)

  • Küpe Destanı (1968)

  • İlişki Deyimleri (1969)

  • Karşın (1971)

  • Hüsran Filizleri: Toplu Şiirler (2000) Yapı Kredi Yayınları

  • Ayrılamam senden(1996)

Deneme

  • Değinmeler (1966)

  • Kişi-Birey (1967)

  • Yorum (1968)

  • Söz-Eylem (1969)

  • Üçüncü Dönem (1969)

Öykü

  • Zorunla Somut (1969)

Celal Sılay Şiirlerinden Örnekler

NERDE

Küçük bir kız gördümdü çok eskiden Annesinin dizi dibinde, Bir de incir diktiydim hasta iken, Üç yapraklı mı, dört yapraklı mı ne.

Küçük kız da büyüdü o incir de, Ama yüreğimin erinci nerde?

Romeo'yu onca kaygılandıran O kuş seslerini düşünürüm de Sabaha karşı bir korudan Tarla kuşu muydu, bülbül mü diye

Tarla kuşunu da dinledim, bülbülü de Ama yüreğimin erinci nerde?

Geç kaldığımda oldu belki Laternaları dinlerkene, Periler yeryüzüne indirmiş geceyi, Çerağlar içinde yanmış gökkubbe

Gökkubbeyi de bilirim perileri de Ama yüreğimin erinci nerde?

YANYANA

Bu gürül gürül otların başında Ağacın gölgesine değdi değecek Tam şeftalinin kokusu başlarken Öpüşmeye kıl kadar bitişik Akarsuyun burnunun dibinde

Bu zulüm, bu haksızlık, bu işkence

MAVİ RANDEVU

Mavi bir elbiseyle gelmiştin, gökyüzü maviydi.. Getirdiğin rüzgarla ev kokuyordun.. Kolun koluma değiyordu, omzun omzuma.. Mendilin maviydi, gökyüzü maviydi..

Bin dokuz yüz kırk iki baharıydı Bahçeli pencereler önünde geziyorduk, Gözlerimiz buluşuyordu, ürperiyordum Gökyüzü maviydi, mendilin maviydi

Sıcak nefesin yüzüme değiyordu "Evlenebilir miyiz" diye sormuştum, Yürüyüşün değişmiş, yüzün pembeleşmişti; Mavi elbiseler içindeydin, gökyüzü maviydi.

Elini elime verdin, ayrılıyorduk, Gözlerin gözlerimde, dudakların ıslak, "Sık sık konuşalım" demiştin; gittin.. Mendilin maviydi, gökyüzü maviydi..


Sedat Hakkı Eldem kimdir?



Sedat Hakkı Eldem 1908 yılında İstanbul’da doğdu. 1928’de Güzel Sanatlar Akademisi mimarlık bölümünü bitirdi. 1932’de İstanbul’da kendi bürosunu açtı, bir yandan da Güzel Sanatlar Akademisi’nde ders vermeye başladı, 1978’de emekli oluncaya değin Akademi öğretim üyeliği görevini sürdürdü.

Osmanlı dönemi evleri ve 18.-19. yy saray ve köşkleri üzerinde yaptığı çalışmalar ve klasik Osmanlı mimarisi üzerine araştırmalara yaparak, mimari tasarımda geleneksel motiflerin yeniden kullanılmasına öncülük etti. Tarihi yapıların korunmasıyla ilgili olarak 1941-1945 arasında Eski Eserleri Muhafaza Encümeni’nde, daha sonradan 1962-1978 arasında Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nda görev aldı. II. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan ve ilk genel kurul toplantısını 1948’de Lozan’da yapan Uluslararası Mimarlar Birliği’nde (UIA) Türkiye’yi temsil etti. 1986’da Uluslararası Ağa Han Mimarlık Ödülü kazandı. 7 Eylül 1988’de İstanbul’da öldü.

Sedat Hakkı Eldem ve mimarlığı… 20. yüzyıl Türk mimarlığının en önemli temsilcilerinden biri olan Eldem, çalışmalarıyla özgün bir Türk mimarlığının oluşmasına katkıda bulunmuş, özellikle Türk sivil mimarlığı üzerine yaptığı araştırma, belgeleme ve arşivleme çabasıyla ulusal mimarlık kavramına yeni bir bakış açısı getirmiştir.

Sirer Yalısı İlk ve ortaöğrenimini diplomat olan babasının görevi nedeniyle Cenevre ve Münih’te tamamladıktan sonra, mimarlık eğitimine 1924′te İstanbul Sanayi-i Nefise Mektebi’nde başlamış, 1928′de okulu bitirerek, kazandığı üç yıllık bursla Fransa, İngiltere ve Almanya’ya gitmiştir. Yurt dışındayken Perret, Jansen ve Poelzig’in Türkiye’ye döndükten sonra da bir süre Ankara’da Holzman ve Mongeri’nin bürolarında çalışmış; 1932′de Egli’nin yardımcısı olarak GSA’da öğretim üyesi olmuş, aynı yıllarda kendi bürosunu açarak tasarım ve uygulama çalışmalarına da başlamıştır.

İstanbul Adalet Sarayı Meslek yaşamı boyunca, biçim ve bezeme ayrıntılarını seçmece bir anlayışla yenilemeksizin halk mimarlığından ve batı kökenli üsluplara bağlı kalmaksızın çağdaş teknolojiden yararlanarak Türkiye’ye özgü bir mimarlık yaratılması gereğine inanmış ve bu doğrultuda çalışmıştır.

Ceylan Apartmanı

Ceylan Apartmanı planı

Atatürk Kitaplığı

Anıt Kabir için yarışmaya verdiği proje Eldem’in çağdaş Türk mimarlığında önemli bir yeri olan yapıları her zaman dikkatleri üzerine çekmiş, bunların bazıları yeni bir dönemi başlatan yapılar olmuştur. Örneğin, New York Dünya Sergisi’ndeki Türk Pavyonu (1938-39) II. Ulusal Mimarlık döneminin başlangıcı sayılmış, Emin Onat’la birlikte tasarladığı İstanbul Adalet Sarayı ise (1948, Sultanahmet) yeni bir akılcı işlevci dönemi başlatmıştır. 1952′de SOM Firması ve Bunshaft ile birlikte gerçekleştirdiği İstanbul Hilton Oteli de (1952) 1950′lerde egemen olmaya başlayan daha serbest, uluslararası nitelikteki dönemin öncüsü olmuştur.

Pakistan Büyükelçilik Binası

Pakistan Büyükelçilik Binası Çizimi

Hilton Oteli 2.Ulusal Mimarlık…