• HaberciGazete

Ahmet Tarık Tekçe, Agop Arad, Muazzez Tahsin Berkand



Bugün 4 Ekim . Ahmet Tarık Tekçe, Agop Arad ve Muazzez Tahsin Berkand'ın ölüm yıldönümleri.

BRT Yayın Grubu olarak bu değerlerimizi saygıyla, sevgiyle anıyoruz.

Ahmet Tarık Tekçe kimdir?



Ahmet Tarık Tekçe, 15 Aralık 1920 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Galatasaray Lisesi’nden mezun oldu. Polis memurluğundan ayrılıp sinema oyunculuğu yapan Necip Tekçe kardeşidir. Denizyolları'nın Camialtı Atölyesi'nde işçi ve Haliç Feneri Nüfus Memurluğu'nda memur olarak çalışmıştır.İçinde devamlı bir boşluk hissen Ahmet Tarık Tekçe, memuriyetin dışındaki boş zamanlarını bir şeylerle doldurmak, yazmak, çizmek ister. Bir ara karikatürler çizip dergilerde yayınlatmayı düşünse de pek aklına yatmaz, şiirler yazmayı dener amatörlüğün ötesine geçemez. İçindeki çocuk ruhu mizaha yatkındır, mizah dergilerini okur, hoşuna gider etkilenir. İşte o vakit içindeki boşluğun farkına varır ve mizahi yazılar yazar. Bu yazdıklarını bir dosyada toplar mizah dergilerinden birine başvurur. Derginin yazı işleri müdürü, Ahmet Tarık Tekçe'nin dosyasındaki mizah yazılarını beğenir, yayınlar. Daha sonra "Gel bizimle çalış. Gazetecilik yap" der. Gazetecilik cazip gelir Tekçe'ye, Nüfus Memurluğundan ayrılır, dergide yazarlığa başlar. Yazları Büyük Ada da oturan Tekçe bir gün gazete patronu olmak ister, fikrini arkadaşlarına açar. Arkadaşlarının da teşviki ile "Adalar Gazetesi" adlı yarı mizah yarı magazin bir gazete çıkarır. Hem patronu hem de yazı işleri müdürüdür gazetenin.1948 yılında sinema oyunculuğuna “Tuzak” filmiyle başladı. 1953 yılında “Vahşi Arzu” filminde kötü adam tiplemesiyle ün yaptı ve hemen hemen tüm filmlerinde bu tiplemesini devam ettirdi. Türk sinemasının belirli bir döneminde en başarılı yardımcı erkek oyuncularından biri oldu. 8-10 komedi türü filmde başrol oynamış, sonraki filmlerinde ikinci derecede kötü adam karakterleri canlandırmıştır.1952 yılında Adalar Gazetesi'nde dönemin Demokrat Parti Hükümeti aleyhine yazmış olduğu bir mizah yazısı nedeniyle yaklaşık bir sene hapis yattı. 1952 yılının sonlarına doğru ceza evine girer. 1953 Ekim ayında cezasını çekip tahliye edildi.Cezaevinden çıkar çıkmaz filmcilerden peş peşe film teklifleri almasına rağmen, o sene sadece iki film de oynar. Hapis yattığı süre içinde ihmal ettiği gazetesi borç batağına girer, çalışma ağırlığını gazeteye verir ve 1954 yılı sadece bir filmde oynar. Borçlarının bir kısmını öder kalanını da "Adalar Gazetesi"ni satarak kapatıp kendini tamamen sinemaya verir.1954 yılında İstanbul Şehir tiyatrolarına girmek için müracaat ettiğinde lise mezunu diye kabul edilmedi.

1955 de yedi adet filmde kötü adam oynar. "Vahşi Arzu" filmi ile üne kavuşur. 1956 yılında başrolünü ünlü Starların oynadığı altı ayrı filmde ikinci derecede roller oynadı. 1957 yılında 13 filmde kötü adam oynar sanatçı. İşletmecilerin dediği gibi "Kitapsız İlimTekçe'siz film olmaz" Sloganı Yeşilçam'da kabul görür. 1958 yılında sanatçı, 16 filmde oynar. 1959 da ise 18 film çevirir. Kötü adam oynamasına rağmen tatlı gülüşü, sempatik hali ile jönlerden daha çok sevilir. Seyirciden gelen rağbet üzerine her yapımcı Ahmet Tarık Tekçe ile film yapmak ister.

1960 yılı 23 filmde oynayarak Yeşilçam'da bir rekora imza atar. "Kitapsız ilim Tekçesiz film olmaz" sloganı yerine oturmuştur. 1961 yılı gece gündüz demeden çalışır Ahmet Tarık Tekçe, tam 34 filmde oynar. Bunlardan birkaç tanesi başrolünü oynadığı filmlerdir. Seyirci komedi ile kötü adam rollerini bir arada harmanlayıp oynama ustalığını gösteren Tekçe' den Komedi tarzında başrol filmlerde görmek ister. "Toros Canavarı" adlı filmde başrolde oynatılır. Rol arkadaşları Cavidan Dora, Efkan Efekan, Atıf Kaptan, Tomris Hakgüder ve daha birçok ünlü isimli oyunculardır. 34 film içinde sıradan olanların yanı sıra iddialı filmlere de imzasını atar. Bunlar arasında senaryosunu Vedat Türkali'nin yazdığı ve Atıf Yılmaz'ın yönetmenliğini yaptığı "Tatlı Bela "filmini sayabiliriz. Tatlı Bela'da Tekçe, Orhan Günşiray ve Neriman Köksal ile başrolleri paylaşır.

Ahmet Tarık Tekçe, Tiyatro sanatçısı Nezihe Becerikli ile evlenip ayrıldı. Daha sonra Hatice Tekçe ile evlendi.

1964 yılında “Adanalı Tayfur Kardeşler” adlı filmde Türkan Şoray, Efkan Efekan, Ahmet Tarık Tekçe, Öztürk Serengil, Kadir Savun, Sevda Ferdağ ve daha birçok ünlü bir arada oynarlar.

1964 yılında ölmeden önce oynadığı son filmi “Yankesici Kız”da, senarist Fuat Özlüer, yönetmen Türker İnanoğlu ve Oyuncular, Filiz Akın, Orhan Günşiray, Cüneyt Arkın, Sadi Mutlu idi.

16 yıla 300 film sığdıran Tekçe'nin ölümü 'en korktuğum şey' dediği trafik kazası ile öldü. Sempatik ve insana güven veren bir yüzü olmasına karşın kötü rolleri de ustalıkla oynuyordu. Gerçi İstiklal'de dolaşırken "kötü" roller yüzünden dayak yediği de söylendi.

4 Ekim 1964 tarihinde 44 yaşında iken "Yankesici Kız” filminin galasına giderken Karabük yakınlarında geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetti. 1964 yılında hayatını kaybettiği kazada, aynı arabada Filiz Akın ve Ahmet Tarık Tekçe'nin eşi, Türker İnanoğlu ve şoförü bulunuyordu. Şoför rahatsızlanınca direksiyona Türker İnanoğlu geçti. Arabayı kullanırken safranbolu civarında bir kamyonunun arabaya çarpması ile şoför ve Ahmet Tarık Tekçe hayatını kaybetti.

Filmleri ve Dizileri : Oyuncu : 1964 - Yankesici Kız (Yamalı Mahmut) (Sinema Filmi) 1964 - Adanalı Tayfur Kardeşler (Ahmet) (Sinema Filmi) 1964 - Şoförler Kralı (Ahmet) (Sinema Filmi) 1964 - Şoför Nebahat Ve Kızı (Deve Salim) (Sinema Filmi) 1964 - Çöl Kanunu (Muhsin Bin Talib) (Sinema Filmi) 1964 - Tığ Gibi Delikanlı (Kamyon Ahmet) (Sinema Filmi) 1964 - Nem Alacak Felek Benim (Sinema Filmi) 1964 - Muhteşem Serseri (Zühtü Bereketzade) (Sinema Filmi) 1964 - Kırk Küçük Anne (Sinema Filmi) 1964 - Kral Arkadaşım (Ahmet Usta) (Sinema Filmi) 1964 - Kaynana Zırıltısı (Tekinin babası) (Sinema Filmi) 1964 - Kara Şahin (Mahmut) (Sinema Filmi) 1964 - Kamalı Zeybek (Kerimoğlu) (Sinema Filmi) 1964 - Günah Kadınları (Sinema Filmi) 1964 - Evcilik Oyunu (Komiser) (Sinema Filmi) 1964 - Cilalı İbo Ve Kırk Haramiler (Sinema Filmi) 1964 - Baba Hasreti (Sinema Filmi) 1964 - Ayvaz Kasap (Sinema Filmi) 1964 - Avanta Kemal (Sinema Filmi) 1964 - Anadolu Çocuğu (Kocamustafapaşalı Şair Ahmet ) (Sinema Filmi) 1964 - Acemi Çapkın (Cemil) (Sinema Filmi) 1964 - Abidik Gubidik (Hakem / Konuk Oyuncu) (Sinema Filmi) 1963 - Şafak Bekçileri (Astsubay Karadayı) (Sinema Filmi) 1963 - Çapkın Kız (Cafer) (Sinema Filmi) 1963 - Zifaf Gecesi (Sinema Filmi) 1963 - Yedi Kocalı Hürmüz (Sinema Filmi) 1963 - Yabancı Kız (Sinema Filmi) 1963 - Sabah Olmasın (Sinema Filmi) 1963 - Mukadderat (Sinema Filmi) 1963 - Kamil Abi (Debriyaj Rıza) (Sinema Filmi) 1963 - Gizli Sevda (Sinema Filmi) 1963 - Genç Kızların Sevgilisi (Sinema Filmi) 1963 - Cilalı İbo Perili Köşkte (Konuk Sanatçı) (Sinema Filmi) 1963 - Cici Can (Sultan Ahmet) (Sinema Filmi) 1963 - Beyoğlu Piliçleri (Rıza) (Sinema Filmi) 1963 - Beni Osman Öldürdü (Ahmet) (Sinema Filmi) 1963 - Bekarlık Sultanlıktır (Davut) (Sinema Filmi) 1963 - Başımı Belaya Sokma (Patron) (Sinema Filmi) 1963 - Bazıları Dayak Sever (Başkomiser Ahmet ) (Sinema Filmi) 1963 - Bana Annemi Anlat (Sinema Filmi) 1963 - Badem Şekeri ((Şıpsevdi)Ahmet Tütüneken) (Sinema Filmi) 1963 - Aşk Hırsızı (Osman) (Sinema Filmi) 1963 - Ayşecik Fakir Prenses (Sinema Filmi) 1963 - Aman Kimse Duymasın (Sinema Filmi) 1962 - Şarkıcı Kız (Sinema Filmi) 1962 - Şaka Yapma (Sinema Filmi) 1962 - İki Çalgıcının Seyahati (Sinema Filmi) 1962 - Ölmek İstiyorum (Sinema Filmi) 1962 - Çifte Kumrular (Sinema Filmi) 1962 - Çam Sakızı (Ahmet Kaptan) (Sinema Filmi) 1962 - Sokak Kızı (Ahmet) (Sinema Filmi) 1962 - Sevimli Serseri (Sinema Filmi) 1962 - Ne Şeker Şey (Ahmet) (Sinema Filmi) 1962 - Kıyma Bana Güzelim (Sinema Filmi) 1962 - Küçük Beyefendi (Ahmet) (Sinema Filmi) 1962 - Külhan Aşkı (İspinoz Ahmet) (Sinema Filmi) 1962 - Kurşun Yağmuru (Sinema Filmi) 1962 - Kelle Koltukta (Sinema Filmi) 1962 - Kanun Kanundur (Sinema Filmi) 1962 - Kadın Ve Tabanca (Ayı Mahmut) (Sinema Filmi) 1962 - Günahsız Aşıklar (Sinema Filmi) 1962 - Fosforlu Oyuna Gelmez (Nuri) (Sinema Filmi) 1962 - Erkeklik Öldü Mü Atıf Bey? (Atıf Tekçe) (Sinema Filmi) 1962 - Derdimden Anlayan Yok (Sinema Filmi) 1962 - Daima Kalbimdesin (Kahya Hasan Efendi) (Sinema Filmi) 1962 - Cilalı İbo Rüyalar Aleminde (Sinema Filmi) 1962 - Bir Gecelik Gelin (Atmanya Kralı Atmanullah) (Sinema Filmi) 1962 - Aşk Merdiveni (Sinema Filmi) 1962 - Atı Alan Üsküdar'ı Geçti (Sinema Filmi) 1962 - Akasyalar Açarken (Şirket Müdürü) (Sinema Filmi) 1961 - Ümitsiz Kapı (Sinema Filmi) 1961 - Ölüm Film Çekiyor (Sinema Filmi) 1961 - Çılgın Aşk (Sinema Filmi) 1961 - Zeyno (Sinema Filmi) 1961 - Yaman Gazeteci (Ahmet) (Sinema Filmi) 1961 - Yabancı Adam (Sinema Filmi) 1961 - Unutamadığım Kadın (Yaşar) (Sinema Filmi) 1961 - Toto Ali Milyoner (Sinema Filmi) 1961 - Toros Canavarı (Canavar Mustafa) (Sinema Filmi) 1961 - Tatlı Bela (Gani) (Sinema Filmi) 1961 - Sonbahar Yaprakları (Sinema Filmi) 1961 - Siyah Melek / Zincirler Kırılı... (Emir Subayı) (Sinema Filmi) 1961 - Sevdalı Efe (Sinema Filmi) 1961 - Sepetçioğlu (Sinema Filmi) 1961 - Sabır Taşı (Sinema Filmi) 1961 - Oy Farfara Farfara (Sinema Filmi) 1961 - Otobüs Yolcuları (Halim) (Sinema Filmi) 1961 - Naylon Leyla (Sinema Filmi) 1961 - Naciyem (Dayı) (Sinema Filmi) 1961 - Minnoş (Sinema Filmi) 1961 - Mahalleye Gelen Gelin (Azmi) (Sinema Filmi) 1961 - Kızıl Vazo (Hamdi) (Sinema Filmi) 1961 - Küçük Hanımefendi (Rasim) (Sinema Filmi) 1961 - Kaderin Önüne Geçilmez (Sinema Filmi) 1961 - Kabadayılar Kralı (Sinema Filmi) 1961 - Hatırla Sevgilim (Ahmet) (Sinema Filmi) 1961 - Güneş Doğmasın (Hasan) (Sinema Filmi) 1961 - Gönlüm Yaralı (Sinema Filmi) 1961 - Duvaksız Gelin (Sinema Filmi) 1961 - Dikenli Gül (Reis) (Sinema Filmi) 1961 - Derbeder / Kırık Aşk (Sinema Filmi) 1961 - Biz İnsan Değil Miyiz (Sinema Filmi) 1961 - Benim Küçük Meleğim (Çete Reisi) (Sinema Filmi) 1961 - Aşk Ve Yumruk (Çete Elemanı) (Sinema Filmi) 1961 - Ayrı Dünya (Sinema Filmi) 1960 - İçimizden Biri / Ölüm Çemberi (Yıldız Barın Sahibi Ahmet) (Sinema Filmi) 1960 - Yanık Ömer (Sinema Filmi) 1960 - Taş Bebek (Sinema Filmi) 1960 - Talihsiz Yavru (Sinema Filmi) 1960 - Nilüfer Orman Çiçeği (Zihni) (Sinema Filmi) 1960 - Liman Yosması (Gazino Patronu) (Sinema Filmi) 1960 - Kanlı Firar (Sinema Filmi) 1960 - Güzeller Resmi Geçidi (Ebu Ahmet Bin Tekçei) (Sinema Filmi) 1960 - Gece Ve Gündüz (Rıza) (Sinema Filmi) 1960 - Gece Kuşu (Mithat) (Sinema Filmi) 1960 - Fakir Şarkıcı (Sinema Filmi) 1960 - Esmerim Kıyma Bana (Sinema Filmi) 1960 - Dolandırıcılar Şahı (Sinema Filmi) 1960 - Devlerin Öfkesi (Kara Maça İhsan) (Sinema Filmi) 1960 - Dertli Çoban (Sinema Filmi) 1960 - Civanmert (Başı Bozuk Ahmet) (Sinema Filmi) 1960 - Can Mustafa (Sırtlan Sadık) (Sinema Filmi) 1960 - Benli Emine (Sinema Filmi) 1960 - Ben Masumum (Sinema Filmi) 1960 - Ayşecik Şeytan Çekici (Kamyoncu Şevket) (Sinema Filmi) 1960 - Ayşecik (Rıfat) (Sinema Filmi) 1960 - Aslan Yavrusu (Sabri) (Sinema Filmi) 1960 - Aliii (Ahmet) (Sinema Filmi) 1959 - Ömrümün Tek Gecesi (Sinema Filmi) 1959 - Çakır Eminem (Sinema Filmi) 1959 - Zehir Ali (Sinema Filmi) 1959 - Yalnızlar Rıhtımı (Rıfat) (Sinema Filmi) 1959 - Tütün Zamanı (Fehmi) (Sinema Filmi) 1959 - Talihsizler (Necdet) (Sinema Filmi) 1959 - Son Yolcu (Sinema Filmi) 1959 - Sokak Şarkıcısı (Sinema Filmi) 1959 - Sevdalı Gelin (Sinema Filmi) 1959 - Serseri (Sinema Filmi) 1959 - Kırık Plak (Ruhi) (Sinema Filmi) 1959 - Hayatım Sana Feda (Sinema Filmi) 1959 - Garipler Sokağı (Sinema Filmi) 1959 - Dağlar Şahini Yörük Efe (Sinema Filmi) 1959 - Bizim Mahalle (Sinema Filmi) 1959 - Benzincinin Aşkı (Sinema Filmi) 1959 - Beklenen Bomba (Sinema Filmi) 1959 - Balıkçının Kızı Gülnaz (Sinema Filmi) 1959 - Aşkın Gözyaşları / Şoför Ömer (Turgut) (Sinema Filmi) 1959 - Aşk Rüyası (Sinema Filmi) 1959 - Acı Sevda (Sinema Filmi) 1958 - Yavrum İçin (Mahmut) (Sinema Filmi) 1958 - Yanıklar Köyü (Sinema Filmi) 1958 - Ninni Talihsiz Yetime (Sinema Filmi) 1958 - Murada Ereceğiz (Abdullah Devrilmez) (Sinema Filmi) 1958 - Meyhanecinin Kızı / Mapushane Çeşmesi (Çamur) (Sinema Filmi) 1958 - Memiş Haydutlar Arasında (Sinema Filmi) 1958 - Kır Çiçeği Zeynep (Sinema Filmi) 1958 - Kumpanya (Sinema Filmi) 1958 - Günahkarlar Cenneti (Sinema Filmi) 1958 - Esrarlı Kadın / Günah Bende (Sinema Filmi) 1958 - Dikenli Çit (Sinema Filmi) 1958 - Cilalı İbo Yıldızlar Arasında (Sinema Filmi) 1958 - Bu Vatan Bizimdir (Sinema Filmi) 1958 - Bir Şoförün Gizli Defteri (Sıtkı) (Sinema Filmi) 1958 - Allah Korkusu (Sinema Filmi) 1957 - Çölde Bir İstanbul Kızı (Eşkiya) (Sinema Filmi) 1957 - Çoban Aşkı (Sinema Filmi) 1957 - Yanık Kezban (Sinema Filmi) 1957 - Nazlı (Sinema Filmi) 1957 - Namus Kurbanı (Sinema Filmi) 1957 - Kör Kuyu (Sinema Filmi) 1957 - Kin (Sinema Filmi) 1957 - Gelinin Muradı (Tahir) (Sinema Filmi) 1957 - Dertli Gelin Şirvan (Sinema Filmi) 1957 - Ceylan Emine (Sinema Filmi) 1957 - Berduş (İsmail) (Sinema Filmi) 1957 - Annemin Gözyaşları (Ali) (Sinema Filmi) 1956 - Öldürdüğüm Sevgili (Sinema Filmi) 1956 - Yetimler Ahı (Sırtlan Sadık) (Sinema Filmi) 1956 - Yangın (Sinema Filmi) 1956 - Sönen Yıldız (Sinema Filmi) 1956 - Günah Köprüsü (Sinema Filmi) 1956 - Dişi Yılan (Sinema Filmi) 1955 - Çoban Ali (Sinema Filmi) 1955 - Tuş / Bir Aşk Hikayesi (Sinema Filmi) 1955 - Sevdiğim Sendin (Sinema Filmi) 1955 - Kader (Sinema Filmi) 1955 - Dağları Bekleyen Kız (Sinema Filmi) 1955 - Beyaz Mendil (Remzi) (Sinema Filmi) 1955 - Basmacı Güzeli (Sinema Filmi) 1954 - Vahşi Kız (Sinema Filmi) 1953 - Vahşi İntikam (Sinema Filmi) 1953 - Vahşi Arzu (Sinema Filmi) 1952 - Zoraki Kahraman (Sinema Filmi) 1952 - Zehir Kaçakçıları (Sinema Filmi) 1952 - Yanık Ömer (Sinema Filmi) 1951 - Yavuz Sultan Selim Ve Yeniçeri Hasan (Kurt Mehmet) (Sinema Filmi) 1951 - Lale Devri (Selim) (Sinema Filmi) 1951 – Barbaros Hayreddin Paşa (Sinema Filmi) 1948 - Tuzak (Sinema Filmi)

Agop Arad kimdir?



Ressam Agop Arad 1913’te Eskişehir’de doğdu. Ailesi İstanbul’a yerleşince bir Fransız kolejinde orta öğrenim gören sanatçı daha sonra İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’ne girdi. Burada, önce Nazmi Ziya Güran ve İbrahim Çallı‘nın, daha sonra da Léopold Lévy’nin atölyelerinde çalıştı. Resim çalışmalarını Paris’te Frochot Akademisi’nde sürdürdü. 28 Mart 1940’te İstanbul Gazeteciler Cemiyeti’nin Beyoğlu Lokali’nde Liman Resim Sergisi adıyla ilk toplu sergilerini düzenleyen “Yeniler grubu”na katıldı ve grubun sanat görüşünü paylaştı.

Sonra gazetecilik mesleğine atıldı (1986’da Burhan Felek Hizmet Ödülü’nü aldı); ama resim çalışmalarını da sürdürüp, çeşitli sergilere katıldı.

Kendine özgü bir çizgi

Bir ressam-gazeteci olan Agop Arad’ın sanatı, kısa süren soyut nitelikli resimleri göz önünde tutulmazsa, aşağı yukarı bütün akademik eğilimlerin dışında kalmıştır. Gücünü kişisel gözlem ve deney birikimlerinden almıştır. Fransa’da yanında çalıştığı Jean Metzinger, kübist eğilimi açısından Agop Arad’ı pek etkilememiştir. İlk resim bilgilerini aldığı izlenimci atölyelerin de sanatına yönlendirici bir katkısı olmamıştır. Yalnızca, 1940 kuşağı ressamlarına kişiliklerini bulma yolunda belli bir yön çizmiş olan Léopold Lévy’nin önerilerinden esinlendiği söylenebilir. Bu arada özellikle Yeniler grubunun toplumsal kaynaklı bir resim yaratma yolundaki çabaları, sanatçının kişiliği üstünde olumlu etkiler yaratmıştır. Bu etki onu doğa inşan gerçekliğinin yansıdığı İstanbul yaşamını yorumlamaya yöneltmiştir.

Agop Arad’ın bu resimleri, öğrendiği bütün teknikleri ve sanatsal eğilimleri bir yana bırakarak, içinden geldiği gibi yapmaya yönelen yapmacıksız ressamları (bu arada da naif ressamları) akla getirir. Gerçekten sanatçının İstanbul’un gündelik yaşamını yansıtan çalışmaları, doğrudan doğruya gözlem yeteneğine dayanır. Gördüğünü, katışıksız renklerle herhangi bir abartmaya yer vermeden tuvale aktarma kaygısı, Agop Arad’ın sanatına, halk resimlerine özgü bir nitelik de kazandırmıştır.

İstanbul’un orta sınıf halkının, çalışan ve üreten kesimin çevreyle bütünleşen yaşamını, parklardaki pazar gezintilerini, bu insanların doğal davranışlarıyla kolayca özdeşleşen bir alçakgönüllülük içinde vermiştir. Sanatın insan ve toplum hizmetindeki yönünü, olanca diriliği ve yöreye bağlı önyargısız duyarlığı doğrultusunda yansıtır. Bu yönüyle toplum ve yöre gerçeklerinden hareket eden ve büyük bölümü 1940 kuşağı sanatçıları arasında yer alan ressamlar topluluğunun ortak eğilimlerine bağlanabilir.

Agop Arad eserleri



Boğaziçi



Manzara



Tarabya Koyu, 49 x 80 cm

Muazzez Tahsin Berkand kimdir?



Asıl adı Muazzez Meryem’dir. Avukat Hasan Tahsin Bey’le Ayşe Hanım’ın kızı olan Muazzez Tahsin 1899 yılında Selanik’te doğdu. 1912 yılında, Balkan Savaşı’ndan sonra ailecek İstanbul’a göç ettiler. Özel hocalardan ders alarak Fransızca ve İngilizce öğrendi. İstanbul Feyziye Lisesi’ni bitirdikten sonra bir süre Kumkapı’da Fransız rahibelerin okulu olan Saeurs d’Assomption’da okudu. Daha sonra Kız Öğretmen Okulu’nu bitirdi. Kısa bir süre Üsküdar Refet Kadın ve Kasımpaşa Numune okullarında Türkçe ve Fransızca öğretmenliği yaptı. “Muazzez Tahsin Berkand, ablası Nakiye Hanım ile derin bir hayranlık duyduğu Halide Edip Adıvar’ın açacağı […] okullarda çalışmak üzere 1917’de Suriye’ye” gitti (Özçelik 44). Beyrut Kız Sultanisi ve Darülmuallimatı’nda iki yıl Türkçe öğretmenliği yaptı. Kurtuluş Savaşı’nın bitmesi üzerine İstanbul’a dönen Berkand, birkaç yıl Şişli Terakki Lisesi’nde Fransızca ve ahlak dersleri verdi. Öğretmenlik mesleğini bırakarak 1925-1929 yılları arsında Milli Auto şirketinde çevirmen olarak çalıştı. 1929’dan 1956’ya kadar Osmanlı Bankası’nın Hukuk İşleri Bölümü’nde çevirmen ve daktilo-sekreter olarak görev yaptı. Hiç evlenmeyen Muazzez Tahsin, 4 Ekim 1984 tarihinde İstanbul’da öldü.

Muazzez Tahsin Berkand’ın ilk romanı, Sen ve Ben 1933 yılında yayımlandı. Popüler aşk romanı yazarı olarak ünlenen Muazzez Tahsin, yirmi bir telif roman, yirmi bir uyarlama roman ve bir öykü kitabı kaleme almıştır. Romanları Akşam, Cumhuriyet, Son Posta gibi gazetelerde romanları tefrika olarak yayımlanmıştır.

Ayrıca Muazzez Tahsin, Magali’den Ateşli Kalb (1939), A. Daudet’den Safo (1940), Irène Nemirovsky’den Jezabel / İhtiyarlamayan Kadın (1943), A. J. Cronin’den Hemşireler (1944) (bu kitap 1957’de Nöbetçi Hemşire adıyla tekrar yayımlanmıştır), J. Foldes’tan Evleniyorum (1945) adlı yapıtları Türkçeye çevirmiştir.

A. Ömer Türkeş, “Aşkolsun” başlıklı yazısında Muazzez Tahsin Berkand’ın Saadet Güneşi ve Kıvılcım ve Ateş romanlarının Cumhuriyet ideolojisinin yaratmak istediği kadın tipinin inşasına katkıda bulunmak isteyen bir çaba olarak değerlendirilebileceğini ve canlandırdığı genç kız ve kadınların kendilerine güvenli, namuslu, sadık ve erkeği ile neredeyse eşit olduğunu belirtir.

Birçok yapıtı sinemaya uyarlanmıştır: "Sönen Yıldız" (Yön. Osman Seden, 1956), "Bülbül Yuvası" (Yön. Nejat Saydam, 1961 ve 1970), "Küçük Hanımefendi" (Yön. Nejat Saydam, 1961; Yön. Ertem Eğilmez, 1970), "Mağrur Kadın" (Yön. Burhan Bolan, 1962; Yön. Nevzat Pesen, 1970), "Çiçeksiz Bahçe" (Yön. Ümit Utku, 1963), "Kezban" (Yön. Dr. Arşavir Alyanak, 1963, Yön. Orhan Aksoy, 1968), "Gençlik Rüzgârı" (Yön. Nejat Saydam, 1964), "Günah Bende mi?" (Yön. Kemal Kan, 1964), "Mualla" (Yön. Ülkü Erakalın, 1964; Yön. Nevzat Pesen, 1971), "Yılların Ardından" (Yön. Dr. Arşavir Alyanak, 1964), "Aşk ve İntikam" (Yön. Süreyya Duru, 1965), "Garip Bir İzdivaç" (Yön. Nejat Saydam, 1965), "Sevgim ve Gururum" (Yön. Süreyya Duru, 1965), "İftira" (Yön. Ümit Utku, 1968), "Sabah Yıldızı" (Yön. Türker İnanoğlu, 1968), "Sarmaşık Gülleri" (Yön. Nejat Saydam, 1968), "Saadet Güneşi" (Yön. Nejat Saydam, 1970), "Bir Genç Kızın Romanı" (Yön. Safa Önal, 1971), ve "Aşk Fırtınası" (Yön. Halit Refiğ, 1972).

Ayrıca, Muazzez Tahsin Berkand, 1940 yılında Yeni Mecmua’nın düzenlediği çocuk neşriyatına eser hazırlayan yazarlardan biridir. Yeni Mecmua’nın Çocuk Kütüphanesi Neşriyatı: Sabiha Zekeriya Sertel, Mükerrem Kâmil Su, Muazzez Tahsin Berkand, Hasan Âli Ediz, R. Gökalp Arkın, Hasan Bedreddin, Mümtaz Zeki Taşkın tarafından ortak hazırlanan kitaplardan oluşur” (Özçelik 501). Bu kitapların adları şöyledir: Sihirbazın Kızı, Efe Ali (Piyes), Vatan Uğruna, Yuvasız Çocuk, Meksika Bataklıklarında, Havaların Bekçisi, Mavi Boncuk, Küçük Kahraman, Şehit Çocuk (Piyes), İnci Gerdanlık, Okumağa Başladım, Doğan’ın Kamp Hatıraları, Arslan Peşinde, Sakarya Yollarında, Sihirli Çember, Tıngır Mıngır Ben Geldim, Afrika Ormanlarında, Hayvanlar Meclisi, Gramofon Plağı, ve Batı Hikâyesi: Parmak Çocuk.

Yapıtları

  • Sen ve Ben (1933)

  • Aşk Fırtınası (1935)

  • Bahar Çiçeği (1935)